Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
NETFLIX-EK AURKEZTEN DU
Erasoa!
- Goazen! Mugitu! Kanpora! - Eskaileretara!
Kanpora!
Zatoz, Heinrich! Goazen! Eraso!
Eskaileretara!
Nik agintzen dudanean!
- Eraso! - Hans?
Eraso! Denak kanpora!
Aurrera! Eraso!
Hans?
- Hans? - Aurrera, Heinrich! Kanpora!
Eraso!
Goazen!
Azkarrago! Goazen! Azkarrago!
Hartu babesa!
Heinrich!
ALEMANIAKO IPARRALDEA 1917KO UDABERRIA
GERRAKO HIRUGARREN URTEA
- Paul! - Paul!
Paul. Kaixo.
- Eta? - Ezer ez.
- Eta orain zer? - Ez dakit.
- Ez al daki denak joango garela? - Jakina.
Etxean geratuko zara?
Jainkoa! Amaren gonapean geratu behar duzu?
Emadazu, nik sinatuko dut.
- Gurasoek sinatu behar dute. - Baina ez dute egin. Eman.
- Ez du funtzionatuko. Konturatuko dira. - Nola?
Nola?
Haren aitarekin gutunak trukatzen dituzte?
- Emadazu boligrafoa. - Ez dut boligraforik.
Ludwig.
Arazoak izango dituzu. Jipoia emango dizu.
Ideia hoberik duzu? Ez naiz izango hemen geratzen den bakarra.
Bai!
Zorionak, Bäumer soldatua. Frontera zoaz.
Nireak egin du.
Existentziaren ateak dituzue aurrean.
Gogora ezazue une hau!
Une handia da.
Etorkizunean, gaur izan duzuen ausardia baloratuko du jendeak, bilakatu zaretena:
Alemaniako Burdin Gazteak!
Lagunak,
zorionekoak gara garai handi honetan bizitzeagatik.
Zuen ekintzak ohorearen sustrai sendoak elikatzen duten ura izango dira.
Jarri zaitez tente eta entzun, Leinemann!
Kaiserrak soldaduak behar ditu, ez umeak.
Ziur nago zuetako gehienak bueltan izango zaretela laster, etxean.
Zuen ezpatak zorrora itzuliko direla ohorez.
Eta bularrean Burdin Gurutze bat eramango duzuela.
Baina ez ezazue bidea galdu.
Unerik ilunenetan, eraso baten zain zaudetenean,
zalantzak izan ditzakezue.
Baina hori ez da buru ahula izateko unea!
Zalantzak edo ezbaiak izatea aberria traizionatzea da!
Gerra modernoa xakea bezalakoa da.
Kolektiboak du garrantzia, ez indibiduoak.
Uniformea merezi duzuela erakutsiko diezue zeuen buruei
eta arerioaren frontea hautsiko duzue Flandrian.
Eta orduan, aste gutxi batzuen ondoren,
Paris hartuko duzue!
Bai!
Gure etorkizuna,
Alemaniaren etorkizuna,
belaunaldirik onenaren eskuetan dago.
Eta horiek, adiskideak, zuek zarete!
Bai!
Beraz, egin dezagun borroka!
Kaiserraren, Jainkoaren eta aberriaren alde!
Bai!
- Gora! - Bai!
Hurrengoa.
Bäumer, Paul. Wiesengrund 53.
1899ko azaroaren 18an jaioa.
- Ondo dago? - Bai, jauna.
Paul?
Tori. Aita zutaz harro egon daiteke.
Bai.
Dena ondo?
- Bai. Hasteko irrikan nago. - Hurrengoa.
Zoaz.
Hurrengoa.
Barkatu.
Hau beste norbaitena da.
Hurrengoa.
Bai. Txikiegia izango zen tipo horrentzat. Askotan gertatzen da.
Tori. Ondo izan.
Eskerrik asko.
Neurrira eginda daudela dirudi.
Eta orain, Ludwig, neska guztiak eramango dituzu?
Bai.
Behintzat ez iezaguzu guri tiro egin!
Neska, maite zaitut nik.
Baina ezin gara ezkondu oraindik.
Itxaron beste urte bat, unea helduko da…
Ez du itxarongo, Franz.
Ez du itxarongo.
Zu bai limurtzailea.
Hartu te kikara bat, azukrea eta kafea.
Eta ardo baso bat!
Neska, maite zaitut nik.
Baina ezin gara ezkondu oraindik.
Itxaron beste urte bat, unea helduko da…
LA MALMAISON, FRANTZIAKO IPARRALDEA MENDEBALDEKO FRONTETIK 25 KM-TARA
- Nola duzu izena, soldadu? - Kropp. Albert Kropp, teniente jauna.
Neska zikinak gustatzen zaizkizu, Kropp?
Neska zikinak gustatzen zaizkizu?
Ez, teniente jauna.
Orduan zergatik eraman zenuen bat ohera?
Zaintza-txanda duzu goizeko hiruretan.
Jaunak, txerritoki nazkagarri batean borrokatuko duzue.
Baina hobe G98a garbi mantentzen baduzue.
Mimatuko duzue.
Maitatuko duzue.
Arraioa, Ama Birjinaren izterrak bezain garbi mantenduko duzue.
- Ulertu didazue? - Bai, teniente jauna!
Ongi etorri Erreserbako 78. Infanteria Erregimentura.
Mendebaldeko Frontean gaude.
Ongi etorri Parisera!
Bai.
Arraioa, zer gertatu da?
Konpainia 18:00etan frontean uzteko agindu didate.
Eta hori egingo duzu, baina oinez. Kamioiak behar ditugu, teniente.
- Errespetu osoz, agindu didatena… - Popatik sar ditzakezu zure aginduak.
Lokatzean hiltzen ari diren 40 gizon ditut.
Irten zaitezte berehala.
Denak kanpora!
Atera zaitezte bizkor.
Zirujau nagusiak esandakoa entzun duzue.
Azkarrago, soldaduak. Ez zaitezte lo geratu!
Goazen!
- Franz Müller, ezta? - Bai.
Komandanteburuak espero du zuk gutxienez sei aste irautea.
- Sei aste barru bizirik egon nahi duzu? - Bai, jauna.
Orduan hasi mugitzen eta utzi oinak arrastatzeari!
- Entzun didazu? - Bai
Bizkor!
Hau ez da biribilketa bat!
Gasa!
- Gasa! - Gasa!
Gasa!
Jarri gas-maskarak!
Eta hori, adiskideak, txerrikume bat da.
Frantsesek apuntatzen balekite,
gure gorpuak koilarekin mugitzen eta jaki ontzitan ehorzten egongo lirateke jada.
Baina gauza bat ziurra da:
txerrikumeek ez daramate gasik.
Begiratu aurrera!
- Gor zaude? - Ez, teniente jauna.
Maskara jartzen saiatzen ari nintzen.
Zu, Paul Bäumer, ziurrenik hilik egongo zara egunsentirako.
Arraioa, zerbait jan beharko zenuke.
Entzun! Kendu gas-maskarak!
Kendu gas-maskarak!
Zuk ez.
Gaueko zaintza-txandara arte eramango duzu.
Kaiku horrekin.
Lerrokatu! Mugitu!
Mantendu zaitezte elkarrekin eta mugitu!
Goazen, bizkor!
Paul! Paul, etorri. Emadazu motxila.
Hurrengoan, zuk nirea eramango duzu.
Zorionak, soldaduak.
Hau zuen etxe berria da.
Kendu kaskoak!
Gozatzen ibili zaretela ikusten dut, Steinberger.
Bonbardaketak izan ditugu gau osoan zehar.
Nerbioak dantzan dituzte.
Bota lehorrak erremedio ona izaten dira.
Denok itotzea nahi duzu?
Hasi laguntzen! Atera ura lubakitik.
Zeren zain zaude, Bäumer?
Zer egiten duzue hor? Hasi laguntzen…
Bota haragi puska bat txakur bati
eta beti egingo dio hozka.
Eman boterea gizon bati…
Gizon hori piztia izango da.
Edan.
Katczinsky, etorri hona. Lagundu.
Su biziko gaua izango dugu.
Barkatu.
Ez da ezer.
Hau ez da nik imajinatzen nuena.
Itxi ahoa, Ludwig.
Eskuak. Ez ditut sentitzen.
Sar itzazu galtzoinetan.
Hori egiten dut nik.
Hobeto funtzionatuko duela uste duzu?
- Entzun duzu? - Zer?
Soinu hori. Entzun.
Hor ez dago ezer.
Gure lehenengo frantsesa.
Egon lasai, Paulie.
Nik ere entzuten dut.
Nor dabil hor?
Aizu!
Erakutsi zeure burua!
Ez!
Jo naute!
- Ez. Paul. Ez. - Zer gertatzen da?
O, ez.
Zer da?
Handik tiro egin didate.
Erriflearen sugarra ikusi dute.
Hmm?
Aurrerantzean, burua behera.
Hurrengo bala irentsi nahi ez baduzu, mugitu hamar metro ezkerrera.
Egin tiro eta mugitu. Tiro eta mugitu. Ulertzen?
Bai.
Etorri.
Hartu babesa!
Hemen barruan!
Bäumer, Kropp! Etorri hona. Bizkor.
Bunkerrera!
Barrura!
"Kontuz jaten duzunarekin".
Hori esan zidan amak.
- Elkarrekin egongo gara. Bai? - Bai.
- Elkarrekin egongo gara. - Bai.
Ezin dut hau egin, Paul. Ezin dut. Etxera joan nahi dut.
- Sh. - Etxera joan nahi dut.
Bonbardaketa geldoa.
Zer?
Minutu gutxian behin, artilleria aurrerantz mugitzen da.
Eta haien atzetik,
infanteriak aurrera egiten du.
Zer esan nahi du horrek?
Etortzen ari direla.
Nora zoaz?
Berehala nator.
Bonbardaketa bukatzear dago.
- Ez. Utzidazu joaten. - Lasaitu.
- Utzidazu joaten. Irten nahi dut. - Lasaitu!
Lasaitu.
Ez!
Kanpora!
Mugitu! Kanpora!
Atera hemendik!
Denak kanpora!
Paul. Paul da.
Albert!
Albert! Paul aurkitu dugu!
Habea mugitu behar dugu.
Paul.
Ondo zaude?
Dena ondo, Paul?
Zatoz, Paul. Zatoz.
Nik lagunduko dizut.
Etorri goiko aldera. Eseri.
- Zauririk duzu? - Segi aurrera.
Paul, zaurituta zaude?
- Entzuten didazu? - Kropp, laguntza behar dugu!
- Gero arte. - Gero arte, Paul.
Hemen beste bat dago.
Laguntza behar dugu.
Katczinsky, jarrai ezazu!
Eta zu? Zaurituta zaude?
Ez.
Orduan hasi biltzen.
Gizona!
Egizu lana, izango duzu jana.
Mugitu! Jarraitu lanean!
Ez dugu egun osoa.
18 HILABETE GEROAGO
Irailak 14, 1898.
Blumenthal, Samuel.
Dresden, azaroak 6, 1900.
Atzo urteak betetzen zituen.
Von Gallwitz, Gustav.
Osnabrück, ekainak 20, 99.
Götz, Lüttwitz…
Nahiko da.
ARMADAREN ZUZENDARITZA GORENA AZAROAK 7, 1918
Erzberger jauna.
Jainkoak gorde gaitzala.
Berriro ere, 40 000 heriotza baino gehiago azken asteetan soilik.
Horrek Estatu Nagusia konbentzitu beharko luke.
Nik uste dut badakitela bukatuta dagoela.
Denok dakigu hori.
Landa-mariskala.
CHAMPAGNE, FRANTZIA OKUPATUTAKO LURRALDEA
- Eskerrik asko. - Bai, jauna.
Paul, erritmo hau mantentzen badugu 180 urtetan konkistatuko dugu Frantzia.
Kalkuluak egin ditut.
Ez zaitzatela harrapatu, Kat.
Inoiz ez.
Entzun.
Zer deritzozu, Paul? Merezi du horretarako hiltzeak?
Gose zarenean, bai.
Egon. Kabroi horri tiro egingo diot.
Kat?
Korri!
Aizu! Teutoi zikina!
Korri!
Heroiak zarete!
Itxi atea edo besteek usainduko dute.
Parole.
Ez dakit. Dena ahaztu zait.
Erabili buru prusiar hori.
- Begiak irekita, hatzak luze. - Hain zuzen.
Ireki ahoa, antzara barrura!
Antzara zati bat antzararena. Franzentzat, Franzena.
Hego bat nahi dut.
Partekatu behar dut? Geratzen dena niretzat.
Tira, aurrera.
Etorri hona oilo itsua. Aho handiko apoa…
Izan dezagun bakea bonben azpian.
Jainkoa!
Ez dut inoiz ahaztuko, mutilak.
Gozo dago?
- Bai. - Mm-hmm.
- Eta zu? - Bai, oso ona.
Ondo, Paul?
Ondo, Kat.
Bizitza laburra da.
Non dago Emil?
Emil, ekarri kafea eta kabiarra!
Bai, eta prestatu oin-bainu bat. Oin-bainua behar dut.
- Kat? - Bai?
Antzara lapurtu duzu. Itzuli ezazu.
Edo ehiztariak harrapatuko zaitu…
- Baserritarrak! - Bai! Baserritarrak!
Edo baserritarrak harrapatuko zaitu, erriflearekin…
Tjaden eseri zen eta esan zuen:
"Gurutzeak. Gurutzeak baino ez ditut entzuten".
"Nire aita buruzagia izan zen Nazareten".
"Buruzagia Nazareten?" galdetu zion irakasleak.
"Ez dut inoiz halakorik entzun, Tjaden. Joan etxera eta galdetu berriz, ados?".
Hurrengo egunean, Tjaden klasean sartu zen eta esan zuen:
"Barkatu. Nire aita ez zen buruzagia izan Nazareten.
Nire aitak sifilia izan zuen lazaretoan".
Begira!
Aizue! Kaixo!
Etorri hona!
Baguette freskoak!
Zuentzat!
Liverwurst, maitea!
Maitasun asko!
Aizu, Franz. Nora zoaz?
- Eraman nazazu zurekin! - Etorri!
Begira!
Orain barregarri geratzen ari da.
Oh la la! Oso ederra zara, maitea.
Franz!
Ile beltzeko neska argala niretzat!
Nora doa?
Franz?
Agur!
Agur, lagunak!
Arraioa.
Dena amaituko balitz, badakizu zer egingo nukeen?
Ez dago bakerik. Ez da amaitu.
Bai, baina amaituko balitz.
- Berriro ere neskekin ibiliko gara. - Bai horixe.
Prakarik gabe egongo nintzateke aste bat.
Ipurdikoa eman beharko nizuke hemen horrela hitz egiteagatik.
Eta zuk, Paul?
Ez dakit. Ez zait ezer bururatzen.
- Nik prusiarrekin geratuko nintzateke. - Zoratuta zaude, Tjaden.
Zohikatza irauli duzu inoiz?
Probatu behar duzu.
Lubakiak egitea baino txarragoa ez da izango.
Denbora gehiago behar da. Eta ezin duzu alferrarena egin.
Armadan, bake-garaian, ez duzu kezkarik.
Goizero janaria ematen dizute edo bestela, kexu egiten duzu.
Ohe on bat duzu.
Izara garbiak astero.
Eta gero…
Gero ofizialdorde bihurtzen zara.
Imajina nazazue polizia militar moduan.
Cognac bat hemendik, pinta bat hortik…
Denek nahi dute polizia militarra den lagun bat. Denek.
Baina tranpa bat dago, Tjaden.
Zer da?
Inoiz ez zarela ofizialorde izango.
Zure galderak ere ez zuen zentzurik.
Ezer ez da aldatuko.
- Kat! Kat! - Hemen!
- Kat! - Hemen!
"Kaixo, potxolo.
Janari-pakete bat eskatu zenidan.
Bidean dira lau errazio saltxitxa eta koipe.
Tarta pare bat,
sauerkrauta eta bockwursta,
eta…
hing… hingfong lozioa azukre kubotxoekin.
Arrautza batzuk eta poto bat aran marmelada.
Ez jan dena batera. Ez dut janari gehiago berehala bidali nahi.
Eta hobe adiskideekin partekatzen ez baduzu.
Potxolo,
zerbait eskatu behar dizut.
Zenbat diru aurreztu duzu dagoeneko?
Pixka bat bidal dezakezu etxera?
Gerra laster bukatuko dela diote.
Beraz, ondo legoke diru apur bat izatea.
Eta pentsatuko duzu:
'Entzun andre horri. Zein lotsagabea'.
Baina ez nazazu gorrotatu.
Ezagutzen nauzu. Inoiz ez dut aski.
Beti zerbait izatea. Hori da nire leloa.
Beraz, ez zaitez ahuldu azken txanpan.
Karl Lemmer ekialdeko ospitale batean dago jada.
Sabeleko gaitzen bat du. Hiru aste baino ez zituen igaro frontean.
Ezin duzu erreumaren ondorioz bueltatzeko eskatu?
Ez al duzu zure partea egin jada?".
Orain ikusiko bazintu, hor eserita, zigarro batekin.
"Igandean bisita egingo diot gure…
Igandean bisita egingo diot gure txikitxoaren hilobiari.
Irakurri egingo diot. Asko maite izan zintuen beti.
Datorren urtean, elkarrekin ospatuko dugu haren hamargarren urtebetetzea.
Tira, hori da esan behar nuen guztia.
Muxuak zure emaztearengandik.
Agur".
Ez nekien ezer.
Ai, Paul.
Zer gertatuko da?
Egunen batean etxera itzuliko gara…
Lehengo bizitzak berreskuratuko ditugu.
Eta gorputzez gorputz borrokatu dugun jakin nahiko dute.
Noraezean ibiliko gara, iraganeko paisaia batean.
Neure buruari galdetzen diot:
ez al nuke nahiago izango sutzar baten inguruan eseri, zurekin,
eta Tjadenekin, eta Kroppekin,
eta Müllerrekin,
eta patata frijituak jan,
azala eta guzti?
Bai.
Aspertuta nago.
Noiz itzuliko gara frontera?
Franz?
Bai?
Bihar seietan joan behar dugu.
Mutiko batzuen bila.
Zer gertatu da?
Gaur iristekoak ziren.
Konpainia oso bat.
Zelan joan da?
- Ondo. - Bai?
Bai.
Begira.
Usaindu.
Nola deitzen da?
Eloise.
Haren azala… Esnea bezain zuria.
Eta bularrak…
Aizue.
Nik ere usaindu nahi dut.
Albert.
- Kropp! Emadazu. - Hartu.
- Jainkoa. - Tjaden.
Horrelako neskek zikinkeriarik ere ez dute azazkaletan.
- Ez. - Asko jota, hondartzako hare apur bat.
Tjaden.
- Tira, emadazu. - Ziur egunean bi aldiz bainatzen dela.
Tjaden.
Mesedez. Nirea da.
- Tjaden! - Ez, orain nirea da.
Leherketa itzela izan zen.
Morteroa.
Tipo horri uniformea kendu zion.
Bilatzen dugun taldekoa izango da?
Ez, gureak atzo desagertu ziren.
Hori aspalditik dago hor.
Ez da txantxa.
Ez zaitez orain bigundu.
Zenbat mutilen bila gabiltza?
Hirurogei soldadu gazte.
Arbi-ogia gosaltzeko.
Arbi-ogia bazkaltzeko.
Arbi-ogia beti. Nahiko da.
Abisatu aurkitzen dituzunean. Ez dut urrats gehiagorik emango.
Gasa.
Hemen gasa zegoen.
Bai.
Kaixo, andrea.
Kropp naiz.
Eta zu?
Nahi duzu…
Nahi duzu nirekin etorri?
Arazorik ez.
Kat.
Kat!
Kaka zaharra.
- Mutiko madarikatuak. - Bai.
Maskarak goizegi kendu dituzte.
Alemania hutsik geratuko da.
COMPIÈGNE, FRANTZIA AZAROAK 8, 1918
Jeneral jauna.
Tira, Brixdorf, zein dira azken berriak?
Frantsesek presio egiten ari dira.
Gure espioiek jakin dute Latierrera dibisio osoak bidaltzen ari direla.
Oraindik tanke-flota bat harrapatuta dago Fernancourten.
Eraso baterako prest egon behar dugu.
Sozialdemokraziak gizateria suntsituko du, Brixdorf.
Jeneral jauna?
Alemaniako delegazio bat bidali dut Compiègnera
su-etena negoziatzeko.
Pertsona horiek gure aberria saltzen ari dira, Brixdorf.
Nire agindua borrokatzea da.
Eta hori aldatu arte metro bakoitzagatik borrokatuko dut.
Tropa berriak iritsi arte tinko eutsi behar dugu.
Hilabete gutxi barru, errekruta berriak helduko dira.
Frantsesek beren baldintza madarikatuak ezarri nahi dizkigute.
Nik ez dut amore emango.
Gure indar guztiarekin astindu behar ditugu.
Jeneral jauna.
Gure aldeari dagokionez,
azpimarratu behar dut…
Azpimarratu behar dugu…
Ama birjina.
Arraioa.
Teniente jauna!
Soldatuak, prestatu motxilak,
bildu izarak eta garbitu jateko ontziak.
Erregimentu oso hau fronteko lerrora doa.
Eta ibiltzeko moduan dauden guztiak etorriko dira.
Lerrokatu behingoz!
Frantsesek pubisa orraztu arte itxarongo zaituztela uste duzue?
Horra goaz berriro.
Nora?
Nora? Borrokatzera.
Le Maréchal jauna zure zain dago.
Laster itzuliko naiz.
Jeloskor, ezta?
Zuen aurrean nauzue,
itxaropentsu, liskarrak eteteko aukera gisa ikusiko gaituzuelakoan.
Gizadiaren izenean,
berehalako su-eten bat onartzeko eskatzen dizuet,
negoziazioek irauten duten bitartean,
gure nazioek alferrikako heriotza gehiago paira ez dezaten.
Matthias Erzberger, Alemaniako delegazioaren burua.
Foch mariskalak jakin nahi du zertarako etorri zareten hona.
Zuen iradokizunak ezagutu nahi ditugu
behin betiko su-eten bat adosteko itsaso, lur eta aire mailan.
Ez dut iradokizunik zuentzat.
Zer esan nahi du?
Nik uste dut ez zaiola gustatu nola adierazi duzun kontzeptua.
Bai.
Ondo da. Orduan…
Le Maréchal jauna,
gustatuko litzaiguke zuen baldintzak ezagutzea…
Eskaera formal bat entzun nahi du.
Le Maréchal jauna,
armistizioa eskatzen dizut.
72 ordu dituzue gure baldintzak onartzeko. Ez dira negoziagarriak.
- 72 ordu? - Sinatu arte, gerrak jarraituko du.
Le Maréchal jauna,
Jainkoaren izenean, ez luzatu gerra 72 ordu.
Jendea hiltzen ari da.
Orduan, sinatu.
Ulertuta.
Soldaduak, aurrera.
Aurrera, soldaduak.
Soldaduak, aurrera.
Goazen. Alde hemendik!
Aurrera, soldaduak.
Aurrera.
Aurrera, soldaduak.
Aurrera, soldaduak. Kanpora.
Eraso!
- Arinago! - Egurra!
Aurrera, mutilak!
Goazen!
Egurra!
Mantendu lerroa!
Jarraitu aurrera!
Goazen, goazen!
Goazen, Paul. Zatoz, Paul!
Kanpora!
Sua!
Behera!
Hartu babesa!
Kanpora!
Geratu zaudeten lekuan eta itxi lerroak.
Esku-granadak!
Apuntatu kateetara gainetik pasatzen direnean.
Aurrera, mutilak. Goazen! Franz!
Franz!
Haren atzetik!
Franz!
Etorri! Jarrai nazazu!
Franz!
Paul!
Eraso!
Paul.
Paul!
Sua!
Atzera!
Ez, ez egin tiro! Ez!
Ez!
Ez! Ez egin tiro!
Albert.
- Albert. - Zatoz!
Zatoz!
Jarraitu aurrera!
Non dago Franz?
Franz galdu dut!
Katczinsky! Segurtatu metraileta eta egin atzera!
Eguisac-en elkartuko gara, bi kilometrotara ipar-ekialderantz.
Adiskideen hutsunea nabaritzen dut, sarjentu!
Eta nik nire amarena, arraioa!
Granadak! Munizioa! Goazen!
Paul, etorri!
Hau ez da negoziazioa. Inposizioa baizik.
Agian, Spara itzuli beharko genuke Estatu Nagusiari kontsultatzeko.
Eta zer lortu nahi duzu horrekin?
Azkenean galtzen badugu ere,
ez gara okerrago egongo errenditzen bagara baino.
Milaka hildakoak kontuan hartu gabe.
Alsazia-Lorrena, Rhin ibaiaren okupazioa, kanoiak, lokomotorak, trenak…
Erabateko errendizioa da!
Hilero, 250 000 estatubatuar heltzen dira Europara.
Marne, Cantigny, Cambrai. Denak galduta.
Errendizio batetik bereizten gaituen gauza bakarra harrotasun faltsua da.
Bada garaia zuk eta zure jeneralek eragindako nahasmena konpontzeko.
Baina alde egitea nahiago baduzu, aurrera mesedez.
Gu hemen geratuko gara.
Negua da.
Trenik eta hornidurarik gabe, boltxebikeek gaindituko gaituzte.
Soldaduak gosez hilko dira etxera bueltan,
bataila-eremuan ohorez hil beharrean.
Ohorez?
Nire semea gerran hil zen eta ez du ohorerik sentitzen.
Von Helldorf.
Bidali telegrama bat Aliatuen eskaerekin kuartel nagusiari, mesedez.
Informatu Gobernuari.
72 ordu ditugu, jaunak.
Solasean galdutako minutu bakoitzean beste soldadu bat hiltzen da.
Saia gaitezen errukia lortzen, baina, Jainkoaren izenean,
amai dezagun gerra.
Atzera!
Atzera egiten ari dira! Egin su!
Su gehiago!
Ixo!
Itxi ahoa!
Ez.
Adiskide.
Sentitzen dut.
DUVAL, GÉRARD TIPOGRAFOA
Zure emaztea…
Zure emaztea… Nire hitza duzu.
Nire hitza duzu.
Nire hitz…
Noiz jaio zinen, Brixdorf?
1877ko ekainean.
Udako ume bat.
Bai.
Zer egiten du zure aitak?
Nire familiak artisau-tailer bat dauka Holsteinen.
Zer egiten dute?
Zaldi-zelak, jeneral jauna.
Zaldi-zelak.
Horiek beti saltzen dira. Zure etorkizuna seguru dago.
Zorte handia dut.
Eta?
Etxera joateko irrikan zaude?
- Hemen beharko ez gaituztenean? - Bai.
Gerraren ondoren, badut zerbait egiteko.
Negozioaz arduratuko naiz.
Zorionak.
Eta zu?
Ni soldadua naiz.
Nire aita erregimentu honetan ofiziala zen.
Hiru gerratan borrokatu zuen Bismarcken agindupean.
Hirurak irabazi zituen.
1871ean Paris hartu zuen.
Itzuli zenean, heroia zen.
Beranduegi jaio nintzen, Brixdorf.
Mende erdi gerrarik gabe.
Zer da soldatu bat gerra barik?
Aitaren hurbilekoa zinen?
Umea nintzenean, agian.
Gizona bakarrik jaiotzen da,
bakarrik bizi da
eta bakarrik hiltzen da.
KAISERRAK ABDIKATU DU
Sartu.
- Von Helldorf. Zer gertatu da? - Hindenburg.
Ireki ezazu.
Sinatzeko eskatzen digu.
Bukatu da!
Jo monasterioaren atea
eta lapurrak eta gizatxarrak baino ez dituzu aurkituko.
Bukatu da. Txerri lodiak konturatu dira behingoz.
Negoziatzen ari dira azkenean. Laster etxera joango gara, soldadu!
Non dago erizaindegia?
- Ez! - Eman kloroformoa gizonari!
Bäumer.
- Tjaden. - Bäumer.
Zer gertatu da? Non jo zaituzte?
Belaunaren gainean…
Uste dut.
Ez dut ezer sentitzen.
Belaunetik zer distantziara dut tiroa?
Ezin dut burua altxatu.
Hamar zentimetrotara, behintzat.
Etxera zoaz, Tjaden.
- Zuk uste? - Ziur nago.
Nola izango naiz polizia militarra horrela?
Arraioa.
Oraindik ahal duzu.
Ikusiko duzu.
Ez diet hanka anputatzen utziko.
Ez dut elbarria izan nahi.
Ez duzu izan beharko.
Zauri okerragoak konpondu dituzte hemen.
Ai, Paultxo.
Zerbait eman behar dizut.
Hilik dago?
Orain ausarta izan behar duzu.
Bizirik zaude.
Esker oneko izan behar duzu.
Gugatik.
Lortu ez dugunongatik.
Isil zaitez.
Entzun. Ezin duzu hori esan. Zuk ez.
Ziur nago gustatuko zaizula. Denak hemen egon arte ez…
Erizaintzan edo hobi komunetan daude.
- Eman jana. Prest dagoela usaintzen dugu. - Ezin dut.
Zergatik ez, eskale?
150 gizonentzako janaria egin dut. Ezin diet 80ri 150ren janaria eman!
Burua kakaz beteta duzu, ala?
Bigarren konpainiarentzako hornidurak dira.
- Gu gara bigarren konpainia! - Bai!
Beraz, hasi zerbitzatzen! Kito!
Kat!
- Kat! - Paul!
Kat!
Paul!
Kat, bizirik zaude.
Bizirik zaude.
Paul.
Tjadenek tiro bat jaso du. Elizan dago.
Errazio bikoitza eramango diogu.
Bai. Etorri.
Kontuz.
Eta beste bat.
Arraioa, hilik zeudela uste nuen.
Denok hil behar dugu noizbait.
Baina ez azken unean.
Ni baino lehenago hiltzen bazara, hilko zaitut.
Tjaden.
- Kat? - Bai.
Kat.
Zopa pixka bat ekarri dizugu.
Mahai-tresnak dituzue?
Bai, mahai-tresnak ere ekarri ditugu.
On egin.
Ez, geldi, Tjaden!
Tjaden, geldi!
Laguntza behar dugu!
Zergatik egin duzu hori?
Zergatik?
Bukatu da, mutilak, bukatu da.
Odolusten ari da!
Tjaden.
Zer da?
Zerbait galdu dut.
Kat, ba al dakizu frantsesez?
Mesedez, mesedez.
Amak ni frantsesa ikastea nahi zuen.
Aha.
Eta pianoa.
Ez zuen nahi ni gerrara joatea.
"Hori ez da zuretzat", esaten zuen. "Berehala hilko zaituzte".
Gai nintzela erakutsi nahi nien.
Eta begira non gauden orain.
"Aste gutxi barru, Parisen egongo gara".
Ezin ditut esku-granadako bi urte galtzerdi bat bezala gainetik kendu.
- Paul. - Inoiz ez dugu usain hori kenduko.
- Lasai. - Ludwig hil da. Franz, Albert…
Eta guri zer?
Bakean daude behintzat.
Gu bizirik gaude.
Hau guztia sukarra bezalakoa da.
Inork ez du nahi, baina bat-batean agertzen da.
Guk ez genuen nahi. Besteek ez zuten nahi.
Eta hemen gaude hala ere. Mundu erdia hemen dago.
Eta Jainkoak begiratzen digu
sarraskiak egiten ditugunean.
Tira.
Baina nik zer dakit?
Ez dakit ezer.
Bota pare bat eta erriflea baino ez naiz.
Egin lo pixka bat. Zortea dugu.
Bai.
Kat?
Hmm?
Zergatik hil zen zure semea?
Baztanga.
Beldur naiz etorriko denagatik.
Ez izan beldurrik.
Henri.
Dasta ezazu.
Gaur eginak dira?
Barkatu, jauna, baina ez dut uste.
Entzuten dizuet.
Kaiserrak abdikatu du.
Soldatuek ez dituzte aginduak betetzen. Landa-eremua desertorez beteta dago.
Gobernu berriak bere esku dagoen guztia egingo du ezarritako baldintzak betetzeko,
baina biztanleria, errurik ez badu ere,
gosetea eta anarkia pairatzeko arriskuan dago.
Horiek galtzaileen gaixotasunak dira, ez irabazleenak.
Ez dut horren beldurrik.
Ez dut halako konpromisorik hartuko.
Le Maréchal jauna, mesedez.
Izan zaitez bidezkoa aurkariarekin edo zure bakea gorrotatuko du.
Bidezkoa?
Bidezkoa izateaz hitz egingo didazu?
Sinatu.
Jasota gera dadin,
armistizioa sei ordu barru sartuko da indarrean,
hamaikagarren hileko hamaikagarren eguneko hamaikagarren orduan.
Oso ondo.
Gerra amaitu da.
Zer egingo duzu orain?
Zer ikusten duzu hemen, Brixdorf?
Latierreko lautadak, jeneral jauna.
Eguisac.
Nik ere ikusten ditut.
Eta soldadu alemaniarrak untxiak bezala ihes egiten.
Frantsesek popatik eman digute Latierren
eta hor kanpoan, tren batean, sasikume talde batek
gure aberria saltzen ari da.
Ekarri posizio guztietako soldaduak. Patiora etor daitezela.
Kaka-pila hau konponduko dugu!
Etsaiarekin komunikatzea erabat debekatuta dago.
Lehenik, fronte osoko borrokak etengo dira, gaur,
azaroak 11, goizeko 11etan.
Bigarrenik, tropek ez dute zeharkatuko
une honetan duten posizio-lerroa.
Zer ordu da?
- Zergatik ez zaude lotan? - Entzun.
Dena dago isilik.
Gor geratu naizela uste dut.
Sinatu dute, Paul.
Gerra amaitu da.
Amaitu da.
Gose zara?
Ni gose naiz.
Nora zoaz?
Etor zaitez sasikume hori esnatu baino lehen.
- Zer egingo duzu Gabonetan, Paul? - Ez dakit.
Nik antzara bat erreko dut.
Aza gorriarekin, patatekin…
Gero kandelak piztuko ditut eta emazteari muxu emango diot.
Jainkoa, Paul, nire emaztea bai dela ederra.
- Bai? - Bai.
- Nolako itxura du? - Tira…
Ile kizkur luzea. Beltzarana.
Eta biribila eta indartsua da.
Gabonak.
Hori oso urrun dago.
Ez pentsa. Oso gertu daude.
Beste haur bat nahi dugu. Haurrak, Paul.
Zer dira Gabonak haurrik gabe? Ezer ez.
Ezta?
Tira, etxera…
Etxera itzultzen garenean, orduan…
- Bai? - Zerbait handia egingo dugu.
Zuk eta biok. Elkarrekin, ados?
Tira…
Zer?
Ni zapataria naiz, Paul. Zapatak konpontzen ditut.
Bai? Zuk irakurtzen eta idazten dakizu. Eskola-graduatua duzu.
Ez dit askotarako balio.
Zer egingo dugu?
Zapaten zolak elkarrekin iltzatu?
Iraindu nahi nauzu?
Emaztearen gutunak irakurtzen ere ez dakit.
Zuk ikasketak egingo dituzu.
Edo hementxe bertan tiro egingo dizut.
Prakak jausten ari zaizkit.
Prakak solte ditut!
Pixka bat bakarrik jan beharko duzu.
Laster etxean izango gara eta nahi duguna jango dugu.
Nahi duguna.
Zure txanda.
Baserritarrak berriz harrapatzen banau…
Tiro egingo didala uste dut.
Kontuz txakur madarikatu horrekin.
Bai.
Sh…
Begira.
Oso gozoa da.
Nahi duzu?
Kaka zaharra.
Geldi!
Kat!
Korri!
Kabroia!
Arraioa.
O, kaka zaharra.
Begira.
Zer da?
- Zorte txarra nirea. - Arrautzetan jo zaitu?
- Egin presio. - Ados.
- Sar dezagun dena hemen. - Bai.
Barrura. Den-dena.
Frijitu ditzakegu.
Txorakeriak. Oraintxe jango ditugu.
Ondo deritzot.
Ez dago gauza hoberik.
Oraintxe nator.
Kat?
Kat!
Zer gertatu da?
Goazen…
Nork egin du tiro?
Baserriko mukizu horrek.
Baserritarraren semeak.
Kat.
Desastre hutsa.
Handia da?
Hatz txiki bat bezalakoa. Bala aterako dizut.
Ez, emadazu zigarro bat.
Medikuak egin dezala hori.
Klase batean zazpi urteko umeekin sartu ninduten.
Eta haien ilea mozten hasia nintzen.
Bilatu hitz bat
ikastolarekin errima osatzen duena.
Ez dago errimarik ikastolarekin. Ez dago.
Kaka zaharra.
Zergatik gertatu behar zen orain?
- Zatoz, mugitu behar dugu. - Bai.
Goazen.
Ondo? Kat?
- Pistola. - Zer?
Pistolak du errima ikastolarekin.
Etxera heltzen garenean, bota pare berri bat egingo didazu.
Oinak odoletan ditut.
Gelditu!
Medikua!
- Ez zenuen ahaleginik egin behar. - Zer?
Hilik dago.
Baina hau… bala-zauri txikia baino ez da.
Bai, odol beltza. Gibelean sartu da zuzenean.
Organoak pozoinduta ditu.
Konorterik gabe dago.
Ez.
Hilik dago.
Badakit zerbait honi buruz.
Ezinezkoa da. Harekin… Harekin hitz egiten ari nintzen.
Konorterik gabe dago.
Ikusten?
Zorte txarra izan du. Bukaeratik hain gertu.
Etorri nirekin, soldadu!
Jeneralak etxera bidaliko gaitu! Etxera goaz!
Jarraitu aurrera!
Bizkor!
Entzun!
Soldaduak.
Hemen gaude, anaiak bezala,
etsaiez betetako munduan,
behartu gaituztelako ikustera
sozialdemokrata alemanek gure jendea babesgabe utzi dutela,
armistizio desleial bat onartuz.
Adiskideak.
Laster etxera itzuliko zarete,
zuen guraso, emazte eta seme-alabekin.
Gerra bukatu da.
Sakrifizio eta sufrimenduko urte hauen ondoren, sariaz gozatzeko unea heldu da.
Mirespenaren saria, hemen lortu duzuen guztiagatik.
Baina, adiskideak,
zer-nolako ongietorria nahi duzue: soldadu eta heroiena
edo aurpegia eman behar zutenean koldartu ziren kakatiena?
Soldaduak.
Gure indar eta kemen guztiarekin astinduko ditugu.
Latierre alemanen lurra da.
Lautadak 11:00ak baino lehen bereganatu eta gerra bukatuko dugu…
garaipen batekin!
Eraso!
Gure aitek izan zuten bezala, Jainkoa izango dugulako ondoan.
Ni ez naiz joango berriz borrokatzera. Ni ez!
Ixo!
Apuntatu!
- Ez! - Sua!
Konpainia, geldi!
Errifleak kanpora!
- Prestatu baionetak! - Prestatu baionetak eta kargatu.
Zenbat denbora?
Hamabost minutu oraindik.
Lefèvrerena zen.
Gixagaixoak azkenerako gorde zuen.
- Ez du haren beharrik izango. - Milesker, jauna.
Zugatik eta Lefèvrerengatik.
Tira, gozo dago.
Bukatu da amesgaiztoa.
Etsaien erasoa!
- Hartu posizioak! - Hartu posizioak!
Sua!
Granadak!
Eraso!
Ez, ez!
Ez! Ez!
Eten sua!
11:00ak dira!
Eten sua!
11:00ak dira!
2. BUNKERRA
Ondo zaude, soldadu?
Bai.
Tira, orduan.
Hasi biltzen, mesedez.
Liskarrak hasi eta denbora gutxira, 1914ko urrian,
lubakien gerra hasi zen Mendebaldeko Frontean.
Gerra amaitu zenean, 1918ko azaroan, fronteko lerroa toki berean zegoen ia-ia.
Hiru milioi soldadu baino gehiago hil ziren bertan,
askotan, metro gutxi batzuk irabazteko borrokan.
Ia 17 milioi pertsonak galdu zuten bizia Lehen Mundu Gerran.
Azpitituluak: BeLarra